در نظام مالیاتی ایران، حق انتخاب نماینده توسط مودی برای حضور در هیأت حل اختلاف مالیاتی صراحت قانونی دارد و اگر درست و بهموقع اعمال شود، از حقوق مهم مودی محسوب میشود. در ادامه، هم مبنای قانونی و هم روش عملی درخواست را بهصورت کاملاً کاربردی توضیح میدهیم.
مبنای قانونی حق انتخاب نماینده
براساس ماده ۲۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم، ترکیب هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر شامل سه نفر است:
۱. نماینده سازمان امور مالیاتی
۲. قاضی (بازنشسته یا شاغل معرفیشده)
۳. نماینده مودی از میان اشخاص معرفیشده توسط:
- اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
- اتاق اصناف ایران
- جامعه حسابداران رسمی ایران
- یا سایر تشکلها و نهادهای حرفهای مورد تأیید قانون
انتخاب نماینده بند ۳ حق مودی است، نه اختیار اداره مالیاتی.
مودی چگونه این حق را اعمال میکند؟
گام اول: اعلام کتبی درخواست
مودی باید بهصورت کتبی و رسمی اعلام کند که قصد دارد نماینده خود را از میان نمایندگان اتاقها یا اصناف انتخاب کند و مرجع مورد نظر را مشخص نماید (مثلاً اتاق بازرگانی یا اتاق اصناف). این درخواست باید قبل از تشکیل جلسه هیأت و ترجیحاً همزمان با اعتراض به برگ تشخیص ثبت شود.
گام دوم: ثبت درخواست در دبیرخانه
درخواست باید در دبیرخانه اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأت حل اختلاف ثبت و شماره شود و صرف گفتن شفاهی در جلسه هیأت کافی نیست.
گام سوم: معرفی نماینده توسط مرجع مربوط
پس از درخواست مودی اداره مالیاتی مکلف است از مرجع منتخب (اتاق بازرگانی، اصناف و …)، نماینده واجد شرایط را برای حضور در هیأت معرفی نماید. اگر اداره مالیاتی بدون توجه به درخواست مودی، رأساً نماینده دیگری انتخاب کند، ترکیب هیأت مخدوش و رأی صادره قابل ابطال در دیوان عدالت اداری خواهد بود.
نمونه متن درخواست انتخاب نماینده
ریاست محترم اداره امور مالیاتی / دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی
با سلام
احتراماً، به استناد ماده ۲۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم و در راستای اعمال حق قانونی اینجانب در انتخاب نماینده مودی، بدینوسیله خواهشمند است در رسیدگی به پرونده مالیاتی شماره ………… مربوط به سال/دوره …………، نماینده مودی از میان نمایندگان معرفیشده توسط اتاق بازرگانی / اتاق اصناف / جامعه حسابداران رسمی ایران انتخاب و در ترکیب هیأت حل اختلاف مالیاتی لحاظ گردد. بدیهی است عدم رعایت این حق قانونی، موجب مخدوش شدن ترکیب هیأت و ایراد قانونی به رأی صادره خواهد بود.
با تشکر
نام و نام خانوادگی
امضاء – تاریخ
نکات مهم
- اگر مودی صراحتاً درخواست ندهد، اداره مالیاتی معمولاً نماینده را رأساً انتخاب میکند.
- درخواست باید قبل از جلسه ثبت شود؛ بعد از جلسه معمولاً مؤثر نیست.
- عدم توجه به این درخواست، یکی از جهات قوی نقض رأی در دیوان عدالت اداری است.
- بهتر است در لایحه اعتراض هم یک بند کوتاه درباره اعمال این حق درج شود.