قاعده کلی (اصل قانون)
طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی برابر ۲۵٪ سود مشمول مالیات میباشد. این نرخ برای همه شرکتها (تولیدی، خدماتی، بازرگانی، پیمانکاری و …) به صورت یکسان اعمال میشود. بنابراین از نظر نرخ اسمی، تفاوتی بین شرکت تولیدی و غیرتولیدی وجود ندارد. تفاوت در نرخ نیست، بلکه در معافیتها، مشوقها و تخفیفهاست.
معافیت و مشوقهای مهم شرکتهای تولیدی
طبق ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم شرکتهای تولیدی و معدنی که دارای پروانه بهرهبرداری و فعالیت واقعی تولیدی باشند، میتوانند از معافیت یا نرخ صفر مالیاتی استفاده کنند.
حالتهای رایج فعالیت در مناطق کمتر توسعهیافته؛ شروع بهرهبرداری در بازههای مشمول قانون؛ توسعه یا افزایش ظرفیت تولید میباشد.
در نتیجه ممکن است شرکتی چند سال مشمول مالیات صفر بوده یا مالیات بسیار کمی پرداخت کند، اما نرخ پایه همچنان ۲۵٪ است (قبل از اعمال معافیت).
شرکتهای غیرتولیدی (خدماتی، بازرگانی، پیمانکاری) مشمول ماده ۱۳۲ نمیشوند و معمولاً معافیت خاصی برای عملکرد ندارند. بنابراین در موارد خاص مثل؛ شرکتهای دانشبنیان؛ شرکتهای مستقر در مناطق آزاد یا ویژه و فعالیتهای خاص با نرخ صفر، چنین معافیتهایی اعمال میشود.
نکته بسیار مهم در رسیدگی مالیاتی
ممیز ممکن است بخشی از فعالیت تولیدی را غیرتولیدی تلقی کند یا درآمد جانبی را از شمول معافیت خارج کند. در این موارد تفکیک درآمد تولیدی و غیرتولیدی حیاتی است و هزینههای مرتبط هم باید تفکیک شوند.
