هیأت همعرض مالیاتی یک مرجع رسیدگی مجدد در نظام دادرسی مالیاتی ایران است. وقتی رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی به هر دلیل (مثلاً نقص رسیدگی یا نقض مقررات) ابطال شود، پرونده برای رسیدگی دوباره به هیأت همعرض مالیاتی ارجاع میشود. این هیأت از نظر سطح و صلاحیت، همرتبه (همعرض) با هیأتی است که رأی آن نقض شده، اما اعضایش متفاوت هستند.
جایگاه قانونی
هیأت همعرض مالیاتی براساس ماده ۲۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم و در نتیجه آرای شواری عالی مالیاتی، دیوان عدالت اداری یا مراجع بالاتر تشکیل میشود.
ماده ۲۵۷ – در مواردی که رأی مورد شکایت از طرف شعبه نقض میگردد پرونده امر جهت رسیدگی مجدد به هیأت حل اختلاف مالیاتی دیگرارجاع خواهد شد و در صورتی که در آن محل یک هیأت بیشتر نباشد به هیأت حل اختلاف مالیاتی نزدیکترین شهری که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد ارجاع میشود. مرجع مزبور مجداً به موضوع مالیاتی بر طبق فصل سوم این باب و با رعایت نظر شعبه شورای عالی مالیاتی رسیدگی و رأیمقتضی میدهد. رأیی که بدین ترتیب صادر میشود قطعی و لازمالاجراست.
حکم این ماده در مواردی که آراء صادره از هیأتهای حل اختلاف مالیاتی اعم از بدوی یا تجدید نظر توسط دیوان عدالت اداری نقض میگردد نیزجاری خواهد بود.
تبصره – در مواردی که رأی هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نقض میشود شورای عالی مالیاتی موظف است یک نسخه از رأی هیأت را برای رسیدگی نزد دادستان انتظامی مالیاتی ارسال دارد تا در صورت احراز تخلف اقدام به تعقیب نماید.
چه زمانی تشکیل میشود؟
معمولاً در مواردی که شواری عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی را نقض کند یا مرجع بالاتر تشخیص دهد که؛ رسیدگی ناقص بوده، اصول دادرسی رعایت نشده یا رأی خلاف قانون صادر شده است، در این حالت پرونده به هیأت همعرض ارجاع میشود، نه همان هیأت قبلی.
ترکیب هیأت همعرض
ترکیب آن دقیقاً مانند هیأت حل اختلاف مالیاتی است با این تفاوت که اعضا نباید همان افراد قبلی باشند:
- یک نماینده سازمان امور مالیاتی
- یک قاضی بازنشسته یا حقوقدان
- یک نماینده مودی یا اتاق/تشکل مربوطه
اختیارات هیأت همعرض
- رسیدگی کامل مجدد به پرونده
- بررسی دلایل، اسناد و دفاعیات مودی
- صدور رأی جدید (که میتواند تأیید، اصلاح یا نقض تشخیص قبلی باشد)
