دستورالعمل اجرایی ماده ۲۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۲، که تکمیل‌کننده اجرای اصلاحات این ماده است، نحوه رسیدگی مجدد به اعتراض مؤدیان مالیاتی را ساختارمند، الکترونیکی و مرحله‌ای تعیین می‌کند. این دستورالعمل به‌ویژه برای اعتراضاتی که پس از اجرای قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده و اصلاح ماده ۲۳۸ ارائه می‌شود، لازم‌الاجرا است.

۱) قلمرو اجرا و مرجع کاربرد

• هدف اصلی آن نحوه رسیدگی مجدد به اعتراض‌های مؤدیان در چارچوب زمان و مراحل مشخص است.

۲) ثبت اعتراض و نحوه ارائه آن

• مودیان پس از ابلاغ برگ تشخیص، برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه/استرداد چنانچه نسبت به آن اعتراض داشته باشند، باید در مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ، اعتراض خود را به همراه دلایل و اسناد و مدارک کتبی ثبت کنند.
• اعتراض باید در پنجره واحد خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی به نشانی tax.gov.ir ارسال شود تا به‌عنوان اعتراض قابل رسیدگی مجدد پذیرفته شود.

۳) تعیین مسئول رسیدگی مجدد

• پس از ثبت اعتراض، حوزه مربوط به اعتراضات و شکایات پرونده را به مسئول یا مسئولان رسیدگی مجدد ارسال می‌کند.
• مسئول رسیدگی (که از طرف سازمان تعیین می‌شود) موظف است ظرف ۴۵ روز از تاریخ ثبت اعتراض، اعتراض مؤدی را بررسی و نتیجه آن را با ذکر جزییات در سامانه درج نماید.
• در صورت اختلاف‌نظر بین چند مسئول، بخش مورد اختلاف به منزله عدم پذیرش تلقی می‌شود و باید ثبت گردد.

۴) نتایج مرحله رسیدگی مجدد

بعد از بررسی اعتراض توسط مسئول/مسئولان:

الف) اگر موارد اعتراض تعدیل شود

• نتایج بررسی به مؤدی اعلام می‌شود
• مؤدی حداکثر ۴۵ روز فرصت دارد پذیرش یا عدم پذیرش نتایج را بیان کند
• اگر قبول کند، مبنای مالیات قطعی می‌شود

ب) اگر موارد اعتراض کامل یا جزئی پذیرفته نشود

• پرونده برای مواردی که مورد اختلاف باقی مانده است به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارسال می‌شود
• فقط طرح موضوعاتی در هیأت ممکن است که اصل اعتراض در مرحله ماده ۲۳۸ مطرح شده باشد؛ موارد جدید قابل طرح نیستند.

۵) نقش سامانه و الکترونیکی شدن

• امکانات لازم باید طوری فراهم گردد که از تاریخ مشخص اعتراض صرفاً از طریق سامانه قابل ثبت و رسیدگی باشد.

۶) تأثیر در مسیر دادرسی

• اعتراض مؤدی در مرحله ماده ۲۳۸ فرصت رفع اختلاف بدون نیاز به هیأت را می‌دهد.
• اگر اختلاف رفع نشود، پرونده با همان موضوعات اولیه به هیأت حل اختلاف مالیاتی می‌رود.
• این مسیر باعث می‌شود که مرحله رسیدگی مجدد سریع‌تر، شفاف‌تر و با مدارک مدون انجام گردد.

جمع‌بندی

• اعتراض باید ظرف ۳۰ روز الکترونیکی ثبت گردد
• مسئول/مسئولان رسیدگی ظرف ۴۵ روز بررسی و اعلام نتیجه می‌کنند
• نتیجه قابل پذیرش یا ارجاع به هیأت حل اختلاف است
• فقط اعتراضات مرحله اول قابل طرح در هیأت خواهد بود.