ماده ۱۹۰ ناظر به جریمه دیرکرد پرداخت مالیات قطعی است. به بیان ساده، اگر مؤدی مالیات قطعی خود را در مهلت مقرر نپردازد، باید جریمه تأخیر بپردازد.
مفاد اصلی ماده ۱۹۰
الف- مبنای جریمه
بابت هر ماه تأخیر در پرداخت مالیات قطعی (اعم از مالیات عملکرد، تکلیفی، حقوق و …)، ۲٫۵٪ (دو و نیم درصد) جریمه محاسبه میشود.
ب – نحوه محاسبه
- جریمه از تاریخ انقضای مهلت پرداخت تا روز پرداخت کامل بدهی محاسبه میشود.
- حتی کسری از ماه، یک ماه کامل محسوب میشود.
ج- ماهیت جریمه
- جریمه ماده ۱۹۰ غیرقابل بخشودگی است (اصل مهم و محل اختلاف کمتر).
- برخلاف برخی جرایم دیگر، اداره مالیات یا هیأتها اصولاً اختیار بخشودگی آن را ندارند، مگر در موارد خاصی که قانون صراحتاً اجازه دهد.
نکات تفسیری مهم
الف- شرط اعمال جریمه
مالیات باید قطعی شده باشد بنابراین تا زمانی که مالیات در مرحله تشخیص یا حل اختلاف است، ماده ۱۹۰ اعمال نمیشود و به محض قطعیت (رأی هیأت، ابلاغ قطعی، یا انقضای مهلت اعتراض)، مهلت پرداخت آغاز میشود.
ب- دامنه شمول
- شامل اشخاص حقیقی و حقوقی
- شامل همه انواع مالیاتهای مستقیم
ج- قابل اعتراض بودن
- اصل بدهی مالیاتی قابل اعتراض است
- اما خود جریمه ماده ۱۹۰ چون تبعیِ بدهی قطعی است، فقط در صورتی حذف میشود که اصل مالیات کاهش یابد یا ابطال شود یا اثبات شود مالیات اساساً قطعی نبوده است.
تفاوت ماده ۱۹۰ با سایر جرایم
تأخیر در پرداخت مالیات اصولاً غیر قابل بخشش میباشد، اما عدم تسلیم اظهارنامه و عدم پرداخت مالیات تکلیفی معمولاً قابل بخشودگی میباشند.
رویه عملی و قضایی
- هیأتهای حل اختلاف و حتی دیوان عدالت اداری معمولاً در اصل شمول ماده ۱۹۰ سختگیر هستند
- اما در مواردی مثل؛ اشتباه در تاریخ قطعیت، تعلیق قانونی پرداخت یا نقض رأی قطعی امکان حذف یا اصلاح جریمه وجود دارد.
