در قانون مالیاتهای مستقیم جمهوری اسلامی ایران، ماده ۲۴۴ یکی از مواد مهم در بخش رسیدگی به اختلافات مالیاتی است که در آخرین اصلاحات نیز بازنگری شده است.
متن اصلاح شده ماده ۲۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم
طبق آخرین اصلاحات (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۳/۰۲)، ماده ۲۴۴ به شرح زیر است:
- مرجع رسیدگی به کلیه اختلافهای مالیاتی (مگر در مواردی که در قانون مرجع دیگری پیشبینی شده) هیأت حل اختلافات مالیاتی است.
- هر هیأت حل اختلاف مالیاتی از سه نفر تشکیل میشود:
۱- یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور.
۲- یک نفر قاضی (شاغل یا بازنشسته) یا حقوقدان مطلع در امور مالیاتی با شرط وثاقت و امانت، که به درخواست سازمان امور مالیاتی و با معرفی رئیس کل دادگستری هر استان انتخاب میشود.
۳- نمایندهای انتخابشده یا معرفیشده با توجه به نوع موضوع و درخواست مودی یا شرایط قانونی دیگر (مثلاً نماینده اتاق بازرگانی یا تشکلهای حرفهای، در موارد خاص).
اصلاحات مهم در این ماده
- بهروزرسانی ترکیب هیأت حل اختلاف: اصلاحات جدید نسبت به گذشته بهطور دقیقتر نحوه انتخاب اعضا بویژه نماینده سوم را تعیین کرده و امکان حضور نماینده با تخصص مرتبط را فراهم میکند که در نسخههای قدیمیتر قانون پیشبینی دقیقتری نداشت.
- تأکید بر استقلال هیأتها: اصلاحات توجه بیشتری به استقلال هیأت حل اختلافات مالیاتی داشتهاند؛ از جمله نحوه اداره و انشای رأی توسط اعضا و اهمیت اسناد و مدارک ارائهشده.
- قاعده جدید برای حق رأی و رسمیت جلسات: تبصرههای اصلاحی (که قبلاً جزئی از ماده بودند) درباره رسمیت جلسات با حضور هر سه عضو و لزوم قید نظر اقلیت در رأی هیأت در نسخههای جدید حفظ شدهاند، اما متن رسمی فعلی قانون آنها را بهصورت مجزا یا در آییننامههای اجرایی تعیین میکند.
کارکرد عملی ماده ۲۴۴
- این ماده تعیین میکند که اختلافات بین سازمان امور مالیاتی و مودیان مالیاتی (اشخاص حقیقی یا حقوقی) درباره مالیاتهای تعیینشده، باید در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بررسی و رأی صادر شود، مگر اینکه در قانون مرجع دیگری مانند دیوان عدالت اداری مرجع رسیدگی باشد.
- هیأت حل اختلاف مالیاتی، بهعنوان مرجع تخصصی، باید براساس اسناد و مدارک و در جلسه رسمی درباره اعتراض مودی به برگ تشخیص، رأی بدهد.
