در دادرسی مالیاتی مالیات بر ارزش افزوده، تعداد محدودی از مواد قانون، بیشترین کاربرد عملی و استناد حقوقی را دارند و بخش عمده اختلافات مؤدیان با سازمان امور مالیاتی بر محور آنها شکل میگیرد. در ادامه، مهمترین و پرکاربردترین مواد قانون مالیات بر ارزش افزوده فهرست شدهاند.
مواد پایه و تعیینکننده مالیات و مأخذ
ماده ۱: تعاریف (عرضه کالا، ارائه خدمات، واردات، صادرات و …) که مبنای اصلی اختلاف در تشخیص مشمول یا غیرمشمول بودن فعالیت میباشد.
ماده ۲: دامنه شمول مالیات بر ارزش افزوده که دفاع مؤثر در پروندههای عدم شمول فعالیتها بر پایه آن میباشد.
ماده ۳: تعریف ارزش افزوده و کاربردی در اختلافات مربوط به مأخذ محاسبه.
مواد مربوط به نرخ و محاسبه مالیات
ماده ۷: نرخ مالیات و عوارض مبنای اعمال نرخ صحیح یا تفکیک مالیات و عوارض.
ماده ۱۴: مبنای محاسبه مالیات (صورتحساب، بهای فروش، ارزش گمرکی) و از پرکاربردترین مواد در رد تشخیصهای نادرست مأخذ
مواد مربوط به معافیتها و نرخ صفر
ماده ۹: کالاها و خدمات معاف و از پرتکرارترین ماده دفاعی در دادرسی
ماده ۱۰: صادرات کالا و خدمات (نرخ صفر)؛ استرداد مالیات پرداختی و دفاع در پروندههای صادراتی
مواد مربوط به اعتبار مالیاتی (مالیات خرید)
ماده ۱۷: شرایط پذیرش اعتبار مالیاتی؛ مهمترین ماده اختلافی در VAT چرا که رد اعتبار مالیاتی خریدها بیشترین پروندهها را تشکیل میدهد.
ماده ۱۸: عدم تعلق اعتبار مالیاتی؛ استناد ممیزان برای رد اعتبار
مواد مربوط به تکالیف مؤدیان
ماده ۱۹: صدور صورتحساب و درج اطلاعات الزامی؛ ارتباط مستقیم با رد اعتبار مالیاتی
ماده ۲۰: تکلیف ثبتنام و اعلام شروع فعالیت؛ کاربردی در پروندههای جریمه عدم ثبتنام
ماده ۲۱: تسلیم اظهارنامه VAT: مبنای جرایم عدم تسلیم یا تأخیر
مواد مربوط به رسیدگی، مطالبه و دادرسی
ماده ۲۳: نحوه رسیدگی و مطالبه مالیات: مشابه ماده ۲۳۷ ق.م.م در الزام به مستدل بودن مطالبه
ماده ۲۴: مرور زمان مالیات و عوارض؛ ابزار کلیدی ابطال مطالبههای خارج از مهلت
ماده ۲۶: اعتراض و ارجاع به هیأت حل اختلاف مالیاتی: اصلیترین ماده دادرسی VAT
مواد مربوط به جرایم و بخشودگی
ماده ۳۶: جریمه عدم تسلیم اظهارنامه
ماده ۳۷: جریمه تأخیر پرداخت
ماده ۳۸: جرایم صدور صورتحساب خلاف واقع
ماده ۳۹: اختیار بخشودگی جرایم؛ بسیار مهم در کاهش بدهی قطعی
مواد مهم در دادرسی پیشرفته و دیوان عدالت
ماده ۴۰: اجرای مقررات قانون مالیاتهای مستقیم در دادرسی VAT؛ پل ارتباطی مهم برای استناد به مواد ۲۳۸، ۲۴۴ و ۲۵۱ مکرر ق.م.م
جمعبندی
اگر بخواهیم ۱۰ ماده حیاتی قانون VAT در دادرسی مالیاتی را انتخاب کنیم: مواد ۱، ۲ ، ۷، ۹، ،۱۰، ۱۷، ۱۹ ،۲۳، ۲۶ و ۳۹ در این لیست قرار میگیرند و اکثر پروندههای ارزش افزوده مربوط به؛ رد اعتبار مالیاتی خرید، عدم شمول یا معافیت فعالیت و جرایم عدم تسلیم اظهارنامه است که مستقیماً به مواد ۹، ۱۷، ۱۹، ۲۱ و ۳۹ مرتبط هستند.
