درباره نحوه اقدام ادارات امور مالیاتی در مواردی که مودیان بهصورت «اشتباه سهوی» بعضی اقلام اظهارنامه مالیاتی را اشتباه ثبت کردهاند (یعنی ارقام فروش، درآمد، هزینه یا اقلام دیگر بهصورت سهوی بیش از واقعیت اظهار شده)، سازمان امور مالیاتی کشور برای یکنواخت کردن رسیدگی در ادارات کل بخشنامه رسمی دارد که مسیر و مراحل انجام کار را تعیین میکند.
بخشنامه رسمی سازمان امور مالیاتی
شماره: ۲۰۰/۹۳/۲۶
تاریخ: ۱۳۹۳/۰۳/۰۳
موضوع: نحوه اقدام ادارات امور مالیاتی در موارد اشتباه سهوی مودیان در ثبت مبالغ برخی از اقلام اظهارنامه مالیاتی.
این بخشنامه در مواردی که مودی سهواً (نه عمدی) برخی اقلام اظهارنامه، ترازنامه، حساب سود و زیان یا حساب درآمد و هزینه را بیش از مقدار واقعی درج کرده، باعث شده فروش، درآمد مشمول مالیات یا مالیات ابرازی نسبت به واقعیت فاصله فاحشی داشته باشد؛ اداره امور مالیاتی باید مطابق مراحل زیر عمل کند:
- بررسی دقیق اسناد و مدارک: رسیدگیکننده مالیاتی دفاتر و اسناد و مدارک مودی را با دقت بررسی میکند تا مشخص شود آیا واقعاً اشتباه سهوی رخ داده یا نه. در این بررسی مشخص میشود درآمد مشمول مالیات واقعی تفاوت با اعداد اظهار شده دارد و اطلاعات سنوات قبل نیز بهعنوان ملاک مقایسه بررسی میشود.
- تشکیل کمیته ویژه: در صورت ادعای مودی مبنی بر اشتباه، کمیتهای مرکب از؛ یک نفر از معاونین مالیاتی اداره کل (دبیر کمیته)؛ نماینده دادستانی انتظامی مالیاتی، مسئول حراست اداره کل و رئیس امور مالیاتی رسیدگیکننده تشکیل میگردد تا موضوع را بهصورت تخصصی بررسی کند.
- گزارش رسیدگی: رسیدگیکننده پس از تطبیق و بررسی سوابق، اگر اشتباه سهوی مودی را احراز کند و مودی درخواست اصلاح داده باشد، باید این موضوع را طی فرم مخصوص (پیوست بخشنامه) به رئیس اداره مالیاتی گزارش دهد و موضوع را برای طرح در کمیته ارسال کند.
- تصمیم کمیته: کمیته پس از بررسی مدارک و تطبیق موضوع با واقعیات در صورت تأیید اشتباه، گزارش رسمی را به اداره امور مالیاتی میدهد، سپس اداره امور مالیاتی مطابق تبصره ۲ ماده ۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم (درآمد واقعی مودی را مشخص میکند) و نسبت به تعیین مالیات واقعی اقدام مینماید.
- اگر پرونده در مراحل دادرسی مالیاتی باشد، هیأتهای حل اختلاف خودشان میتوانند مستقیماً همین کار را انجام دهند و رأی مقتضی صادر کنند.
تمدید و استمرار بخشنامه
در بخشنامه تکمیلی دیگری با شماره ۲۰۰/۹۳/۱۲۴ مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۰۷ تأکید شده که شمول و ترتیبات اجرایی بخشنامه فوق برای اظهارنامههای عملکرد سال ۱۳۹۲ و بعد از آن نیز ادامه دارد.
رویه اخیر در رسیدگی اشتباهات سهوی
علاوه بر بخشنامه فوق، دستورالعملهای جدید سازمان امور مالیاتی نیز تأکید دارند که اگر گروه رسیدگی اشتباه سهوی مودی را احراز کند، باید براساس دفاتر و اسناد معتبر و مطابق واقعیت امر، مالیات واقعی را تعیین نمایند. این یعنی اشتباهات سهوی دیگر نباید منجر به تعیین مالیات غیرواقعی شود و رسیدگی باید با رعایت عدالت مالیاتی صورت گیرد.
جمعبندی مختصر
- اگر مودی بهصورت سهوی اشتباه در اظهارنامه داشته باشد، اداره امور مالیاتی مکلف به رسیدگی دقیق به مدارک و شواهد واقعی است.
- کمیته ویژه رسیدگی، موضوع را بررسی و در صورت احراز اشتباه تأیید میکند.
- سپس درآمد مشمول مالیات واقعی تعیین و مالیات بر اساس واقعیت حساب میشود.
- رویهی جدید هم بر این تأکید دارد که اشتباهات سهوی نباید موجب مطالبه مالیات غیرواقعی شود و گروه رسیدگی باید مطابق اسناد عمل کند.
