در رسیدگیهای مالیاتی، همه واریزیهای بانکی درآمد محسوب نمیشوند؛ اما بار اثبات غیردرآمدی بودن آنها کاملاً بر عهده مؤدی است. در ادامه، مهمترین تراکنشهای بانکی که ذاتاً ماهیت درآمدی ندارند و مشمول مالیات نمیشوند همراه با شرط پذیرش توسط ممیز مالیاتی توضیح داده میشود.
تراکنشهای غیردرآمدی (در صورت داشتن سند معتبر)
آورده نقدی سهامداران / افزایش سرمایه
- واریز وجه بابت سرمایه یا آورده
- ثبت در حساب سرمایه یا جاری شرکا
شرط پذیرش
- صورتجلسه مجمع یا هیأتمدیره
- ثبت در دفاتر و (در صورت لزوم) ثبت در اداره ثبت شرکتها
وام و تسهیلات بانکی
- اصل مبلغ وام (نه سود)
- وام کوتاهمدت یا بلندمدت
شرط پذیرش
- قرارداد رسمی بانک
- تطابق مبلغ و تاریخ با گردش حساب
وام یا تنخواه از سهامداران و مدیران
- وجوهی که بهعنوان قرض به شرکت داده میشود
شرط پذیرش
- قرارداد قرض یا صورتجلسه
- ثبت در حساب «وام دریافتی» یا «جاری شرکا»
- تسویه یا بازپرداخت منطقی
انتقال داخلی بین حسابهای شرکت
- جابهجایی بین حسابهای بانکی خود شرکت
شرط پذیرش
- تطبیق دقیق مبدا و مقصد
- ثبت همزمان بدهکار/بستانکار
برگشت هزینهها
- استرداد ودیعه، پیشپرداخت یا هزینه
- برگشت وجه از فروشنده
شرط پذیرش
- فاکتور یا قرارداد اولیه
- سند برگشت وجه
پیشدریافت از مشتریان (علیالحساب)
- مبالغی که بابت کار انجامنشده دریافت میشود
شرط پذیرش
- قرارداد
- ثبت در حساب «پیشدریافت»
پیش دریافت در زمان تحقق درآمد، مشمول مالیات میشود
ودیعهها و سپردههای تضمینی
- ودیعه اجاره
- ضمانت حسن انجام کار
شرط پذیرش
- قرارداد مشخص
- تعهد استرداد
خسارت و غرامت دریافتی
- خسارت بیمه
- وجه التزام قراردادی
شرط پذیرش
- رأی دادگاه، بیمهنامه یا قرارداد
ممکن است از نظر نوع مالیات متفاوت باشد (غیرعملیاتی)
فروش دارایی ثابت (اصل مبلغ دفتری)
- فقط سود فروش مشمول مالیات است
شرط پذیرش
- سند دارایی
- محاسبه سود یا زیان فروش
مالیات و عوارض دریافتی از مشتری
- مالیات بر ارزش افزوده
- عوارض قانونی
شرط پذیرش
- ثبت در حسابهای واسطهای
- واریز به حساب دولت
موارد خاکستری (بیشترین چالش در رسیدگی)
- واریز از حساب شخصی مدیران
- تراکنشهای با شرح نامشخص
- تجمیع مبالغ خرد
- پرداخت و دریافت بدون قرارداد
این موارد بهطور پیشفرض درآمد تلقی میشوند مگر خلافش اثبات شود.
چگونه غیردرآمدی بودن را اثبات کنیم؟
- قرارداد مکتوب
- صورتجلسه رسمی
- ثبت دقیق حسابداری
- تطبیق مبلغ، تاریخ و شرح تراکنش
- پرهیز از شرحهای کلی مثل «واریز»
