در ایران، هیأتهای مالیاتی طبق قانون مالیاتهای مستقیم دارای چند مراتب و سطوح هستند که برای رسیدگی به اختلاف بین مودیان و اداره مالیات تشکیل میشوند. ترتیب آنها به این صورت است:
۱- هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی
- سطح: نخستین مرحله رسیدگی به اعتراض مودی.
- وظیفه: رسیدگی به شکایات و اعتراضات نسبت به تشخیص مالیات که توسط اداره مالیات صادر شده است.
- تشکیل: معمولاً هیأتی مرکب از سه نفر (رئیس و دو عضو) از کارمندان مالیاتی و یا مدیران ذیربط.
- ویژگی: تصمیم آن الزامآور برای اداره مالیات است، مگر اینکه مودی یا اداره مالیات به آن اعتراض داشته باشند و مرحله بعد را فعال کنند.
۲- هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر
- سطح: دومین مرحله، رسیدگی به اعتراض نسبت به تصمیم هیأت بدوی.
- وظیفه: رسیدگی به شکایات مودی یا اداره مالیات که از رأی هیأت بدوی ناراضی هستند.
- تشکیل: هیأتی با اعضای تخصصیتر و غالباً با حضور یک قاضی یا نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی.
- ویژگی: رأی هیأت تجدیدنظر نسبت به هیأت بدوی قطعی و لازمالاجرا است، مگر در مواردی که قانون اجازه شکایت به دیوان عدالت اداری را داده باشد.
۳- دیوان عدالت اداری (در موارد استثنایی)
- سطح: بالاترین مرحله رسیدگی حقوقی.
- وظیفه: رسیدگی به دعاوی و شکایات مودیان علیه آرای هیأتهای مالیاتی که مخالف قانون یا مقررات باشد.
- ویژگی: حکم دیوان برای همه دستگاهها و مودیان نهایی و لازمالاجرا است.
