مرور زمان مالیاتی یعنی مهلتی که قانون برای مطالبه، تشخیص یا وصول مالیات تعیین کرده و بعد از گذشت آن، سازمان امور مالیاتی دیگر حق پیگیری آن موضوع را ندارد (مگر در موارد استثنایی که قانون مشخص کرده). به زبان ساده اگر اداره مالیات در بازه‌ی قانونی اقدامی نکند، حقش می‌سوزد.

انواع مهم مرور زمان مالیاتی

در قانون مالیات‌های مستقیم، چند نوع مرور زمان داریم، از جمله:

الف- مرور زمان تشخیص مالیات

اگر اداره مالیات تا مدت مشخصی (معمولاً چند سال از پایان سال مالی) برگ تشخیص صادر نکند، دیگر نمی‌تواند مالیات آن سال را تشخیص دهد.

ب- مرور زمان مطالبه مالیات

بعد از قطعی شدن مالیات، اگر در مهلت قانونی برای مطالبه اقدام نشود، حق مطالبه از بین می‌رود.

ج- مرور زمان وصول مالیات

اگر مالیات قطعی شده باشد ولی اداره مالیات در مدت مقرر آن را وصول نکند، دیگر امکان اجبار مودی به پرداخت وجود ندارد.

نکته‌های مهم

• مرور زمان خودبه‌خود اجرا نمی‌شود؛ مودی باید به آن استناد کند.
• در بعضی موارد مثل فرار مالیاتی، کتمان درآمد یا تقلب، مرور زمان ممکن است قطع یا متوقف شود.
• قوانین و مهلت‌ها بسته به نوع مالیات (عملکرد، ارزش افزوده و…) متفاوت است.
• شروع مرور زمان تشخیص مالیات ۵ سال از پایان مهلت تسلیم اظهارنامه همان سال مالی می‌باشد.
• شروع مرور زمان مطالبه مالیات ۱۰ سال از تاریخ قطعیت مالیات است، یعنی وقتی مودی اعتراض نکند و مهلت بگذرد، یا رأی هیأت حل اختلاف قطعی شود، از فردای تاریخ قطعیت، ۱۰ سال شروع می‌شود.
• شروع مرور زمان وصول مالیات ۵ سال از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات می‌باشد و اگر اداره مالیات از این تاریخ تا ۵ سال اقدامی برای وصول نکند (اجرائیه، توقیف و…)، حق وصول از بین می‌رود.
• هر اقدام قانونی مؤثر اداره مالیات (ابلاغ، اجرائیه، شکایت و…) می‌تواند مرور زمان را قطع کند.