عدم مشاهده ابلاغ الکترونیکی ممکن است به این معنا باشد که؛

• ابلاغیه اصلاً در سامانه مالیاتی درج نشده
• ابلاغیه درج شده ولی مودی آن را مشاهده (باز) نکرده
• ابلاغیه درج شده اما به صورت قانونی ابلاغ نشده (نقص تشریفات)

این سه حالت از نظر حقوقی کاملاً متفاوت‌اند که بررسی آن‌ها می‌پردازیم؛

حالت اول: ابلاغ در سامانه درج شده ولی مشاهده نشده

طبق قانون مشاهده یا عدم مشاهده توسط مؤدی ملاک نیست. اگر ابلاغیه در سامانه my.tax.gov.ir قرار گرفته باشد، از نظر قانون ابلاغ الکترونیکی معتبر تلقی می‌شود. ابلاغ انجام شده محسوب می‌شود و مهلت‌های اعتراض از تاریخ درج یا ابلاغ قانونی شروع می‌شود و عدم مشاهده، عذر موجه نیست.

حالت دوم: ابلاغ اصلاً در سامانه درج نشده

در این حالت ابلاغ فاقد اعتبار قانونی است و هیچ مهلت قانونی شروع نمی‌شود. هر گونه اقدام بعدی اداره مالیاتی قابل اعتراض است.

حالت سوم: ابلاغ درج شده ولی تشریفات قانونی رعایت نشده

به عنوان مثال؛ ابلاغ به شناسه مودی اشتباه صورت گرفته یا مقررات آیین نامه ابلاغ الکترونیکی رعایت نشده است یا درج به صورت ناقص یا غیرقابل دسترسی صورت گرفته است. در این موارد نیز می‌توان به عدم ابلاغ صحیح استناد کرد.

بار اثبات با چه کسی است؟

اداره امور مالیاتی مکلف است ثابت کند ابلاغ قانونی انجام شده است. در این حالت پرینت یا گزارش سیستمی سامانه، مبنای اثبات است و ادعای شفاهی مأمور مالیاتی کافی نیست.

کاربرد در اعتراض و دفاع مالیاتی

«با عنایت به عدم مشاهده و عدم امکان دسترسی به ابلاغ الکترونیکی در سامانه مؤدی و عدم ارائه مستندات دال بر ابلاغ قانونی، ادعای ابلاغ فاقد وجاهت قانونی بوده و آثار حقوقی بر آن مترتب نیست»

جمع بندی

• صرف عدم مشاهده ابلاغ معمولاً حق اعتراض را حفظ نمی‌کند.
• اما عدم درج یا نقص ابلاغ مبنای دفاع قوی و مؤثر است.
• تشخیص دقیق این دو، کلید موفقیت در اعتراض مالیاتی است.