شرکت نباید برای انجام عملیات مالی خودش (پرداخت هزینهها، دریافت درآمد، خرید و فروش و …) از حساب بانکی شخصی شرکا استفاده کند و همه گردشهای مالی باید از حساب بانکی خودِ شرکت انجام شود.
چرا این کار ممنوع یا مشکلزاست؟
الف- عدم شفافیت مالی
وقتی پول شرکت از حساب شخصی شریک رد میشود، تشخیص درآمد و هزینه واقعی شرکت سخت خواهد شد.
ب- رد شدن هزینهها در رسیدگی مالیاتی
اداره مالیات ممکن است هزینههایی که از حساب شریک پرداخت شده را بهعنوان هزینه قابل قبول نپذیرد یا مشکوک به فرار مالیاتی بداند.
ج- ایجاد شبهه درآمد شخصی
واریز مبالغ به حساب شریک میتواند درآمد شخصی تلقی شده یا مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی گردد.
د- مشکلات حقوقی بین شرکا
ترکیب پول شخصی و پول شرکت، اختلافات بعدی رو بین شرکا افزایش میدهد.
راه حل چیست؟
- افتتاح حساب بانکی رسمی به نام شرکت
- اگر شریک پولی پرداخت کرد باید در حساب جاری شرکا یا بدهکار/بستانکار شرکا گردیده و بعداً از حساب شرکت تسویه شود
- همه پرداختها و دریافتها قابل ردیابی و مستند باشند
آیا استثنا وجود دارد؟
بهصورت محدود و موقت (مثلاً در شروع فعالیت شرکت)، فقط با ثبت حسابداری دقیق و اسناد کامل ممکن است قابل دفاع باشد، ولی باز هم ریسک مالیاتی دارد.
ممنوعیت استفاده از حساب جاری شرکا از منظر قانون مالیاتهای مستقیم
در قانون مالیاتهای مستقیم صراحتاً جملهای با عنوان «ممنوعیت استفاده از حساب شرکا» نیامده است، اما مجموع مواد قانونی و رویه سازمان امور مالیاتی عملاً این کار را پرریسک و قابل رد مینماید.
ماده ۹۵ و ۹۷ – شفافیت عملیات مالی
طبق این مواد مودی باید دفاتر قانونی و اسناد و مدارک متکی به واقعیت ارائه داده و گردش مالی باید قابل رسیدگی و انتساب به شخص حقوقی باشد.
وقتی پرداخت یا دریافت از حساب شخصی شریک انجام شود، انتساب عملیات به شرکت زیر سؤال رفته و ممیز میتواند ادعا کند گردشهای مربوطه به شرکت ربطی ندارد.
ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ – هزینههای قابل قبول مالیاتی
هزینه زمانی قابل قبوله است که برای تحصیل درآمد شرکت بوده و اسناد و مدارک مثبته معتبر داشته باشد. پرداخت هزینه از حساب شریک، معمولاً سند مثبته معتبر تلقی نمیشود، بهخصوص اگر:
قرارداد یا رسید رسمی به نام شرکت نباشد و تسویه حساب جاری شرکا مستند نشده باشد. در نتیجه چنین هزینههایی در رسیدگی مالیاتی رد میشوند.
ماده ۱۰۵ – مالیات اشخاص حقوقی
اگر درآمد شرکت به حساب شریک واریز شود ممیز ممکن است آن مبلغ را درآمد کتمان شده شرکت تلقی نموده و مالیات بعلاوه جریمه مطالبه نماید.
ماده ۹۳ و ۱۱۹ – تلقی درآمد برای شریک
در بعضی پروندهها وجوه واریزی به حساب شریک بهعنوان درآمد شخصی شریک یا درآمد اتفاقی تلقی شده و مشمول مالیات جداگانه میگردد.
ماده ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر – ردیابی تراکنشها
با توجه به سامانههای بانکی و تبادل اطلاعات مالی، حسابهای شخصی شرکا کاملاً قابل ردیابیست و بهراحتی در رسیدگیها مطرح میشوند.
جمعبندی نظر اداره مالیات
از دید ممیز «عملیات مالی شرکت باید از حساب بانکی خود شرکت انجام شود و استفاده از حساب شرکا، قرینهای بر عدم شفافیت است.»
راهکار قابل دفاع مالیاتی
اگر ناچار به استفاده از حساب جاری شرکا شدید، اقدامات تکمیلی زیر را انجام دهید؛
- ثبت دقیق در حساب جاری شرکا
- در صورت وجود سند هزینه به نام شرکت، توضیح روشن بابت پرداخت توسط شریک
- تسویه سریع حساب جاری شرکا، از حساب شرکت
با این حال حتی با ثبت حسابداری هم ریسک رد شدن هزینه صفر نمیشود.
