قرار مالیاتی به تصمیمها و اقداماتی گفته میشود که در جریان تشخیص، مطالبه، وصول، تضمین مالیات و دادرسی مالیاتی صادر میگردد. مهمترین انواع قرارهای مالیاتی عبارتاند از:
الف – قرارهای رسیدگی مالیاتی
۱- قرار تشخیص مالیات
تصمیمی است که در آن مأمور مالیاتی میزان درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه را تعیین میکند. نتیجه آن معمولاً به صورت برگ تشخیص مالیات به مؤدی ابلاغ میشود.
۲- قرار مطالبه مالیات
پس از قطعیت مالیات (عدم اعتراض مؤدی یا صدور رأی قطعی)، اداره مالیات اقدام به مطالبه مالیات میکند که معمولاً با برگ مطالبه مالیات انجام میشود.
۳- قرار توقیف عملیات اجرایی
در صورت اعتراض مؤدی و فراهم بودن شرایط قانونی (مثلاً سپردن تضمین یا وثیقه)، اجرای عملیات وصول مالیات به طور موقت متوقف میشود.
۴- قرار تقسیط بدهی مالیاتی
به مؤدی اجازه داده میشود بدهی مالیاتی خود را در اقساط مشخص پرداخت کند. این قرار معمولاً بنا به درخواست مؤدی و با موافقت اداره مالیاتی صادر میشود.
۵- قرار بخشودگی
جرایم مالیاتی در موارد خاص و طبق قانون، تمام یا بخشی از جرایم مالیاتی مؤدی بخشوده میشود (مثلاً به دلیل خوشحسابی یا شرایط خاص اقتصادی)
۶- قرار رد یا قبول اعتراض مؤدی
در مراحل رسیدگی، تصمیمی در مورد پذیرش یا رد اعتراض مؤدی نسبت به برگ تشخیص یا مطالبه صادر میشود.
ب – قرارهای دادرسی مالیاتی
۱- قرار کارشناسی
تصمیم هیأت حل اختلاف مالیاتی برای ارجاع موضوع اختلاف به کارشناس رسمی (حسابداری، مالی، ارزیابی اموال و …) جهت اظهار نظر تخصصی.
موارد صدور
- اختلاف در میزان درآمد یا هزینهها
- اختلاف در ارزشگذاری اموال، موجودی کالا، داراییها
- پیچیدگیهای فنی یا حسابداری
آثار
- نظر کارشناس مشورتی است، نه الزامآور
- هیأت میتواند نظر کارشناس را بپذیرد یا رد کند
- هزینه کارشناسی معمولاً بر عهده مؤدی است (مگر تصمیم دیگری اتخاذ شود)
۲- قرار رسیدگی
تصمیم هیأت برای ورود رسمی به ماهیت اختلاف و آغاز فرآیند رسیدگی.
موارد صدور
- اعتراض مؤدی از نظر شکلی کامل باشد
- پرونده آماده بررسی ماهوی تشخیص داده شود
آثار
- تعیین جلسه رسیدگی
- دعوت از مؤدی و نماینده اداره مالیاتی
- بررسی اسناد و دفاعیات
۳- قرار رفع نقص
تصمیم هیأت یا مرجع رسیدگی برای اصلاح یا تکمیل نقصهای شکلی در اعتراض یا مدارک ارائهشده.
موارد صدور
- نقص در مدارک
- عدم امضای اعتراضنامه
- عدم ارائه اسناد حسابداری یا وکالتنامه معتبر
آثار
- تعیین مهلت مشخص برای رفع نقص
- در صورت عدم رفع نقص، ممکن است اعتراض رد شکلی شود
۴- قرار تأمین
تصمیم برای تضمین وصول مالیات در زمان رسیدگی به اختلاف، بهمنظور جلوگیری از تضییع حقوق دولت.
مصادیق
- اخذ وثیقه
- ضمانتنامه بانکی
- توقیف اموال یا حسابها
نکته مهم
- قرار تأمین به معنی قطعیت بدهی نیست
- ماهیت احتیاطی و موقتی دارد
۵- قرار تجدید وقت رسیدگی
تصمیم هیأت برای به تعویق انداختن جلسه رسیدگی به زمان دیگر
موارد صدور
- عدم حضور یکی از طرفین با عذر موجه
- نیاز به بررسی اسناد جدید
- انتظار برای نتیجه کارشناسی
آثار
- تعیین تاریخ جدید رسیدگی
- ادامه رسیدگی بدون ابطال اقدامات قبلی
