در حال حاضر آخرین بخشنامه‌های معتبر در مورد بخشودگی جرایم موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم و جرایم مرتبط با ارزش افزوده به شرح زیر است:

۱) بخشنامه شماره ۲۰۰/۲۶۹۴/د – تاریخ ۱۴۰۰/۰۱/۲۳

این بخشنامه یکی از جدیدترین بخشنامه‌های منتشرشده در خصوص بخشودگی جرائم قابل بخشش موضوع قانون مالیات‌های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده (شامل جرایم ماده ۱۶۹) است که براساس اختیار ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم صادر شده و به ادارات کل امور مالیاتی تفویض اختیار برای اعمال بخشودگی داده است. مفاد اصلی بخشنامه به شرح زیر می‌باشد:

• بخشودگی جرائم در صورت پرداخت مانده بدهی قطعی‌شده تا پایان مهلت‌های تعیین‌شده انجام می‌شود.
• اگر مانده بدهی قبل از مهلت اول پرداخت شود، بخشودگی تا ۷۲٪ قابل اعمال است.
• اگر بدهی طی یک ماه پس از ابلاغ پرداخت شود، بخشودگی می‌تواند تا ۱۰۰٪ افزایش یابد.
• پس از پایان مهلت‌های تعیین‌شده، برای هر ماه تأخیر ۲٪ از بخشودگی کسر می‌شود.

نکته مهم: این بخشنامه شامل بخشودگی جرائم قابل بخشش است و شرط اعمال آن، اقدام به پرداخت اصل بدهی مالیاتی و جرائم غیرقابل بخشش نیز در برخی موارد می‌باشد.

۲) بخشنامه‌های قدیمی‌تر ولی مرتبط با ماده ۱۶۹ مکرر

به‌طور کلی قبل از سال ۱۳۹۹، بخشنامه‌هایی مانند ۲۰۰/۹۴/۹۷ (تاریخ ۱۳۹۴/۱۰/۱۶) در خصوص بخشودگی جرایم موضوع ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم صادر شده‌اند که اساساً تأیید امکان بخشودگی مطابق ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم را برای جرایم ماده ۱۶۹ مکرر اعلام کرده‌اند.

اما این بخشنامه‌ها قدیمی‌تر هستند و بخشودگی خاص و مشروط را برای دوره‌های قبل فراهم کرده‌اند ولی برای دوره‌های جدید کاربرد مستقیم ندارند مگر اینکه از سوی سازمان امور مالیاتی بازتجدید یا تمدید شوند.

جمع‌بندی وضعیت فعلی

• بخشنامه شماره ۲۰۰/۲۶۹۴/د (۱۴۰۰/۰۱/۲۳) را می‌توان به عنوان آخرین و معتبرترین بخشنامه بخشودگی جرایم قابل بخشش (شامل جرایم ماده ۱۶۹) در نظر گرفت که اختیارات لازم را به ادارات کل داده است.
• برای بهره‌مندی از بخشودگی، معمولاً شرط اصلی پرداخت مانده بدهی قطعی‌شده در مهلت‌های تعیین‌شده است.
• جرایم ماده ۱۶۹ در صورت رعایت شرایط ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم قابل بخشودگی مشروط هستند.